برائت از حرمت استناد مىكنيم ولى در عين حال احتياط حسن و رجحان دارد و لذا اجتناب از موارد مشتبه مطابق احتياط است . ] قوله : بل : اوّل اجتناب از همهء اقسام را به صورت احتياط آوردند ولى حالا ترقّى كرده و مىفرمايند : شايد بتوان فتوى داد به وجوب اجتناب از همهء هشت قسم و دليل اين فتوى عبارتست از ظن قوى يا اطمينانى كه از راه روايت احتجاج طبرسى [ قبلا ذكر شد . ] و غير آن يعنى شهادت مجلسى و فاضل مقداد ره براى ما حاصل مىشود و اطمينان ما را بس است و لذا وجوب اجتناب را تقويت مىكنيم . [ شگفتا از مرحوم شيخ كه ابتدا روايت احتجاج را بخاطر ضعف سند شبهه كردند و سپس شهادت مذكور را به دو بيان ردّ كردند ولى در پايان از همين وجوه ضعيفه اطمينان پيدا كرده و تمام تفاصيل قبل را ابطال مىكنند . ] قوله : بقى الكلام : مسئلهء السحر حرام از لحاظ موضوع و حكم در دو مقام بررسى شد و بحث آن تمام گرديد . حالا دو مطلب ديگر در ارتباط با سحر باقى مانده : مطلب اوّل : اينكه ابتداء كسى عمليات سحر و جادو را انجام دهد تا به حال روشن شد كه حرام است ، و امّا اگر كسى ديگرى را سحر كرده و ما مىخواهيم سحر او را ابطال نموده و دفع السحر و حلّ آن نمائيم : ابطال سحر گاهى از راههاى مشروع و مطلوب شرع است يعنى از طريق ادعيه ، ادويه ، نذورات ، توسلات و . . . ، اين قسم قطعا جايز است . انّما الكلام در مقابله به مثل است يعنى ابطال السحر بالسحر ، سئوال اينست كه : آيا ضرر سحر را بوسيلهء خود سحر مىتوان دفع كرد ، و شرعا سحر دفاعى جايز است يا خير ؟ در جواب مىگوئيم : در اين رابطه دو نظريّه وجود دارد :